Teroka pemikiran yang membentuk Malaysia

Pemikiran teras Syed Hussein Alatas ialah bahawa masyarakat pascakolonial tidak cukup merdeka jika sarjana dan pembuat dasar masih meniru kategori, masalah kajian dan kerangka Barat secara tidak kritis. Melalui konsep “captive mind” dan kritik terhadap “intellectual imperialism”, beliau menuntut ilmu sosial yang berakar pada masalah Asia/Melayu tetapi tetap dialogis dan selektif terhadap teori global. ([eprints.usm.my](https://eprints.usm.my/8298/))

Gagasan ini menuntut pembebasan daripada “minda tertawan”, iaitu kecenderungan meniru autoriti luar secara tidak kritis. Dalam tafsiran akademik terkini, gagasan Alatas dilihat sebagai asas kepada “autonomous knowledge tradition” yang menolak orientasi Euro-sentrik sambil mempertahankan pemilihan kritis terhadap ilmu sejagat. ([compass.onlinelibrary.wiley.com](https://compass.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/soc4.13256))